Visie


Mijn vader zei altijd “niet zo zwaar bomen jongen”, en dan doelde hij op het gespreksonderwerp; duurzaamheid. Een onderwerp dat ik nog weleens aanroerde en net als voor hem en helaas nog steeds voor velen is gekoppeld aan zwaarte, moeilijk doen en water naar de zee dragen. Of kort samengevat: jongen waar begin je aan? Ik neem hem dit niet kwalijk, want ons denken over milieu wordt vaak gevoed door slecht nieuws; wanneer het weer eens gaat over milieu en de toestand waarin onze planeet verkeerd. Onmacht gevoelens is vaak het enige wat ons rest in zo’n geval.

We botsen inderdaad hard op onze economische, ecologische en maatschappelijke grenzen. Hoge voedselprijzen, stijgende olieprijzen, eindige grondstoffen, de globale opwarming en de kredietcrisis… het zijn allemaal symptomen van een systeem in moeilijkheden.  Via tal van wetenschappelijke rapporten sijpelt dat besef ook door bij beleidsmakers, bedrijfsleiders en maatschappelijke bewegingen, die werk willen maken van iets nieuws. Het antwoord is niet langer meer produceren of meer bouwen. Niet meer, meer, meer, maar anders en beter. Een term in opgang om dat proces te vatten, is transitie: de overgang van de huidige naar een duurzame samenleving, een maatschappij met een hoge levenskwaliteit maar tegelijkertijd een kleine ecologische voetafdruk , minder afhankelijkheid van olie en grondstoffen, en waarin men fundamenteel anders omgaat met afwenteling van milieuproblemen in tijd en ruimte.

Het wordt tijd dat we daarin ons ecocalvinistische denken met zijn klemtoon op tekortkomingen en zonde-besef prima kunnen omruilen voor een meer positieve visie op de onze mogelijkheden. De samenleving zal de komende decennia in het teken staan van een overgang naar een nieuw tijdperk. De huidige samenleving met haar zogenaamde wegwerp- of schroothoopeconomie en het nieuwe tijdperk met een groene of kringloop economie. Ontwerpprincipes als cradle to cradle en biomimicry behoren tot het nieuwe tijdperk. De overgang van het huidige tijdperk naar de nieuwe zal ingrijpend zijn. Op bijvoorbeeld economisch gebied zullen bekende (bedrijfs) economische modellen op de schop gaan. Als mensheid hebben we eerder dit soort ingrijpende veranderingen succesvol doorgemaakt, zoals bij de overgang van stenentijdperk naar kopertijdperk. Deze overgang is in gang gezet niet omdat de stenen op waren, maar er diende zich simpelweg iets beters aan. Met de huidige transitie naar het nieuwe tijdperk – een duurzame samenleving – is het niet anders.

Als samenleving zullen we moeten accepteren dat we leven in een complexe wereld van onderling afhankelijke systemen met vele interacties, hoge onzekerheden en tegenstrijdige belangen. Deze complexe en evoluerende systemen vereisen een nieuwe manier van denken over risico’s, onzekerheid, ambiguïteit en onwetendheid.

Dit betekent:
• Systeemdenken
• Meer begrip krijgen van de samenhang van onze socio-ecologische systemen en de interacties
• Sociale innovatie
• Mogelijkheid om als individu op te treden als change agent
• Inzicht in milieuethiek, m.a.w. wat is onze invloed op het leefmilieu
• Gevoel van engagement, betrokkenheid en actie

Duurzame ontwikkeling behelst voor Kiemkracht geen vaststaand ideaal of voorop gesteld einddoel, maar eerder een “afwegingsmechanisme”. Het afwegen van de verschillende belangen (sociaal culturele, ecologische en economische) maakt deel uit van een maatschappelijk leerproces. Het onderwijs is daarom voor kiemkracht een belangrijke aanjager van het innovatief vermogen bij duurzame ontwikkeling. Uitgangspunt is een “grassroots sustainability”, waarin open innovatie, empowerment en maatschappelijke participatie voorop staan (zie schema hieronder).

Bron: Leren voor duurzaamheid in twee spanningsvelden (vrij naar: Wals & Jickling, 2000)

Advertenties

Meest recente berichten

Onderzoek nieuwe perspectieven op Haagse wijkondernemingen


Alleen ga je sneller, maar samen kom je verder!
Wil je een wijkonderneming in Den Haag opzetten of ben jezelf (in een werkgroep of anderszins) hierop aan het oriënteren? Dan val je met je neus in de boter met het onlangs uitgekomen rapport ‘De wijkonderneming als sociaal empower instrument – Nieuwe perspectieven op de Haagse wijkonderneming’. Er lijkt in ieder geval veel animo voor te zijn, want het rapport werd na publicatie bijna meteen meer dan 10.000 keer (!) bekeken op LinkedIn.

Waarom ‘wijkonderneming’?
In verschillende wijken in Den Haag zijn wijkondernemingen actief. De gemeente vindt het belangrijk om deze te ondersteunen omdat deze ondernemingen werk creëren voor werklozen in de wijk. Aan Kiemkracht en het LSA werd gevraagd om te onderzoeken op welke punten Den Haag haar strategie voor het realiseren van wijkondernemingen verder kan verbeteren. Voornoemd rapport geeft een uitgebreid beeld van de aanleiding, huidige situatie, hoe verder én concrete voorbeelden. Lees het via deze link.

De belangrijkste lessen uit het rapport worden hieronder alvast verklapt (om jouw nieuwsgierigheid, zeg maar, aan te wakkeren):

  • Maatschappelijke aanbesteding kan een veel grotere rol krijgen bij het opzetten van wijkondernemingen. (geef bewoners de kans om op een onder-nemende manier invulling te geven aan maatschappelijke vraagstukken) invulling te geven aan maatschappelijke vraagstukken)
  • Werk niet top down, niet bottom up maar ‘middle up down’. (het samenspel met bewoners, organisaties, bedrijven en andere overheden wordt steeds belangrijker)
  • Houd rekening met de trends in de participatiesamenleving. (onderken ook niet de toegevoegde waarde van actieve bewonersgroepen, zoals bewonersorganisaties, buurthuizen in zelfbeheer, BewonersBedrijven en coöperaties)

Zou je eventueel willen samenwerken met Kiemkracht en LSA, bijvoorbeeld bij het concreet opzetten van een wijkonderneming of bij het organiseren van een expertmeeting rondom bewonersgestuurde wijkontwikkeling? Laat het aan één van ons weten Rutger van Weeren, Thijs van Mierlo en Jeroen Boon

  1. Smart cities: slim, slimmer en slimst Geef een reactie
  2. Edu-Tech’s Brave New World – How Education Software is Being Designed to Hijack Children’s Brains Geef een reactie
  3. Register now: PeerValue Conference #Amsterdam 2-3 September #collcons #sharingeconomy Geef een reactie
  4. How Platform Coops Can Beat Death Stars Like Uber to Create a Real Sharing Economy Geef een reactie