Maatschappij in transitie?


De industriële samenleving maakt momenteel plaats voor een ander type samenleving, die vanuit verschillende invalshoeken verschillende namen heeft gekregen. De informatiemaatschappij, de netwerksamenleving, de risicomaatschappij; allemaal termen voor een fundamenteel andere maatschappij dan de maatschappij zoals we die sinds de industriële revolutie kennen. Hoe kunnen we deze veranderingen in de maatschappelijke ordening duiden? Wat betekent dit voor politiek, democratie, verantwoordelijkheid, maar ook voor onderwijs, wetenschap en technologie, en voor kennisontwikkeling?

De hedendaagse samenleving wordt wel omschreven als netwerksamenleving omdat een aantal eigenschappen van netwerken zich goed laten vergelijken met sommige maatschappelijke ontwikkelingen. De netwerkmaatschappij laat zien dat grenzen tussen sectoren vervagen, klassieke tegenstellingen niet langer stand houden (bijv. tussen stad en platteland) en dat actoren zich niet langer houden aan traditionele rolverdelingen. Zo kan in het kader van plattelandsvernieuwing de boer aan kinder-opvang, zorg, natuurbeheer en educatie doen en kan Shell samen met Greenpeace werken aan de ontwikkeling van zonne-energie.

Het hoger en middelbaar onderwijs kan meer worden betrokken bij deze veranderingen. Mijn wens is dat op korte termijn zgn leerwerklandschappen ontstaan, waarbij onderwijs én werken in één gebied en in samenhang met elkaar worden ontwikkeld. De betrokken partijen als scholen, gemeenten en bedrijven kunnen hiermee het rendement op verschillende terreinen vergroten: leren (sociaal), werken (economische), en leefomgevings-kwaliteit (ecologisch); maw duurzame regionale ontwikkeling.

In dit leerwerklandschap gaat het tevens om een recombinatie van bestaande functies zoals zorg, landbouw, educatie, natuur en recreatie. Recombinatie past goed binnen het denken over governance. Dat betekent samenwerking tussen overheden, burgers, bedrijven en belangenorganisaties bij de oplossing van problemen binnen het publieke domein. Met andere woorden, problemen van de gemeenschap worden opgepakt door vertegenwoordigers van die gemeenschap (zie ook youtube filmpje transitiontown). Uitkomst is vaak recombinatie van de mogelijkheden die zij samen hebben. Dit onderscheidt zich van government. Dat staat voor enkel de overheid die verantwoordelijkheid neemt voor de oplossing van problemen van de gemeenschap. Government leidt vaak tot een specialistische oplossing gericht op bijvoorbeeld landinrichting of zorg alleen; terwijl governance leidt tot integrale en duurzame oplossingen, bijv zorglandgoederen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s